काठमाडौं ।नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) को तेस्रो संस्करणमा पहिलोपटक डिसिजन रिभ्यू सिस्टम (डीआरएस) प्रयोग हुने भएको छ। नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान) ले मंगलबार सामाजिक सञ्जालमार्फत यसपटकको प्रतियोगितामा डीआरएस प्रयोग गरिने जानकारी दिएको हो। आधुनिक प्रविधिको प्रयोगले अम्पायरका निर्णय पुनरावलोकन गर्न र खेलको निष्पक्षता बढाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

डीआरएस क्रिकेटमा अम्पायरले दिएको निर्णयमाथि शंका लागेमा प्रविधिको सहायताले पुनः परीक्षण गर्ने प्रणाली हो। यसबाट ब्याट्सम्यान आउट भए वा नभएको, बलले ब्याट छोए वा नछोएको तथा रनआउट र स्टम्पिङजस्ता महत्त्वपूर्ण निर्णय पुनरावलोकन गर्न सकिन्छ। यसले निर्णायक क्षणमा हुने मानवीय त्रुटि कम गर्न सहयोग पुर्‍याउँछ।

क्यानका अनुसार एनपीएलमा एलबीडब्लु अर्थात् खुट्टामा बल लागेर ब्याट्सम्यान आउट भएको निर्णय पुनरावलोकन गर्न फूल थ्रीडी बल ट्र्याकिङ प्रविधि प्रयोग हुनेछ। यसले बलको प्रक्षेपण र विकेटमा ठोक्किन सक्ने सम्भावनाको विश्लेषण गर्न सहयोग गर्छ। त्यस्तै रनआउट, स्टम्पिङ र नो बलको निर्णयसमेत पुनरावलोकन गर्न सकिनेछ।

यसपटक ब्याटमा बलले किनारा छोएको वा नछोएको पहिचान गर्न कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) मा आधारित एज डिटेक्सन प्रविधि पनि प्रयोग गरिनेछ। यसले क्याच तथा अन्य विवादास्पद निर्णयमा सहयोग पुर्‍याउन सक्छ। साथै, वाइड बलको उचाइ, छक्काको दूरी र उचाइ मापन तथा बलिङसम्बन्धी अन्य विश्लेषणात्मक तथ्यांक पनि उपलब्ध हुने क्यानले जनाएको छ।

एनपीएलको तेस्रो संस्करणलाई अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् (आईसीसी) ले औपचारिक स्वीकृति दिएको छ। यसले प्रतियोगितालाई आधिकारिक टी–२० हैसियत दिनुका साथै खेलाडीको प्रदर्शन आधिकारिक करिअर तथ्यांकमा समावेश हुने व्यवस्था गरेको छ। यद्यपि, प्रतियोगिताको स्वीकृति र डीआरएस प्रविधिको प्राविधिक प्रमाणीकरण फरक विषय हुन्।

तेस्रो संस्करण अक्टोबर २६ देखि नोभेम्बर २१ सम्म काठमाडौंको कीर्तिपुरस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदानमा सञ्चालन हुनेछ। प्रतियोगितामा आठ फ्रेन्चाइज टोलीले प्रतिस्पर्धा गर्नेछन्। साविक विजेता लुम्बिनी लायन्सले उद्घाटन खेलमा सुदूरपश्चिम रोयल्सको सामना गर्नेछ।

प्रतियोगितामा लुम्बिनी लायन्स, सुदूरपश्चिम रोयल्स, विराटनगर किङ्स, चितवन राइनोज, जनकपुर बोल्ट्स, कर्णाली याक्स, काठमाडौं गोर्खाज र पोखरा एभेन्जर्स सहभागी हुनेछन्। कुल ३२ खेल हुने प्रतियोगितामा लिग चरणपछि शीर्ष चार टोली प्लेअफमा प्रवेश गर्नेछन्।

एनपीएलको पहिलो संस्करण सन् २०२४ मा आयोजना भएको थियो, जसको उपाधि जनकपुर बोल्ट्सले जितेको थियो। दोस्रो संस्करणमा लुम्बिनी लायन्स च्याम्पियन बनेको थियो। तेस्रो संस्करणमा लुम्बिनी उपाधि रक्षा गर्ने लक्ष्यसहित मैदानमा उत्रँदा अन्य टोली पनि उपाधिका लागि प्रतिस्पर्धा गर्नेछन्।

नेपाली क्रिकेटको लोकप्रियता बढिरहेका बेला एनपीएलमा डीआरएसजस्तो आधुनिक प्रविधि भित्रिनुलाई घरेलु क्रिकेटको विकासतर्फको महत्त्वपूर्ण कदमका रूपमा हेरिएको छ। प्रविधिको प्रभावकारी प्रयोगले खेलको विश्वसनीयता बढाउनुका साथै खेलाडी, अम्पायर र दर्शकको अनुभवसमेत थप स्तरीय बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।