प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह संयुक्त राष्ट्रसंघको ८१औँ महासभामा सहभागी भएर स्वदेश फर्किएका छन् । प्रधानमन्त्री शाहलाई स्वागत गर्न विमानस्थलमा कार्यवाहक प्रधानमन्त्रीसमेत रहेका अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्ले, गृहमन्त्री सुधन गुरुङ र संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री खडकराज पौडेल पुगेका थिए ।

प्रधानमन्त्री शाह गत मंगलबार साँझ १४ सदस्यीय नेपाली प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गर्दै कतारको दोहा हुँदै अमेरिकाको न्युयोर्क प्रस्थान गरेका थिए । प्रधानमन्त्री बनेपछि उनको यो पहिलो विदेश भ्रमण हो । उनले असोज ८ गते संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभालाई सम्बोधन गरेका थिए ।

महासभालाई सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री शाहले नेपालमा हालै आएको भोटेकोशी–त्रिशूली बाढीलाई जलवायु परिवर्तनले निम्त्याइरहेको संकटको गम्भीर उदाहरणका रूपमा प्रस्तुत गरेका थिए । जलवायु संकट सिर्जना गर्न नेपालको योगदान न्यून भए पनि त्यसको ठूलो मूल्य नेपालजस्ता मुलुकले चुकाइरहेको भन्दै उनले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको ध्यान हिमाली क्षेत्रमा बढ्दो जोखिमतर्फ आकर्षित गरेका थिए ।

प्रधानमन्त्री शाहले जलवायु परिवर्तनले सीमा नचिन्ने उल्लेख गर्दै हिमनदी पग्लिने, पहिरो र बाढीजस्ता विपद्का असर नेपालमा मात्र सीमित नरहेको बताएका थिए । यस्ता जोखिम चीन र भारतलगायतका छिमेकी मुलुकसम्म फैलिँदै गएको उनको भनाइ थियो ।

उनले जलवायु न्यायलाई केवल आर्थिक सहयोगमा सीमित गर्न नहुने धारणा राख्दै हिमाली समुदाय, साना टापु राष्ट्र, भूपरिवेष्टित तथा अति कम विकसित देश र भावी पुस्ताको आवाजलाई अन्तर्राष्ट्रिय निर्णय प्रक्रियामा समान महत्व दिनुपर्नेमा जोड दिएका थिए ।

भ्रमणका क्रममा प्रधानमन्त्री शाहले संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटरेससँग उच्चस्तरीय भेटवार्ता गरेका थिए । भेटमा महासचिव गुटरेसले भोटेकोशी बाढीबाट भएको जनधनको क्षतिप्रति दुःख व्यक्त गर्दै जलवायु संकटविरुद्धको लडाइँमा संयुक्त राष्ट्रसंघ नेपालसँग रहेको प्रतिबद्धता जनाएका थिए ।

त्यस्तै, प्रधानमन्त्री शाहले अस्ट्रेलियाका प्रधानमन्त्री एन्थोनी अल्बानिजसँग पनि द्विपक्षीय भेटवार्ता गरेका थिए । भेटमा दुई देशबीचको आपसी हित र सहकार्यका विभिन्न आयामबारे छलफल भएको थियो ।

नेपाली प्रतिनिधिमण्डलमा सहभागी परराष्ट्रमन्त्रीले अल्पविकसित, भूपरिवेष्टित तथा जी–७७ समूहसँग सम्बन्धित विभिन्न मन्त्रीस्तरीय साइड इभेन्टमा सक्रिय सहभागिता जनाएका थिए ।

प्रधानमन्त्री शाहको भ्रमणबारे जानकारी दिन परराष्ट्र मन्त्रालयले विमानस्थलमा पत्रकार सम्मेलनसमेत आयोजना गरेको थियो । पत्रकार सम्मेलनमा परराष्ट्र मन्त्रालयका निमित्त सचिव गणेशप्रसाद ढकालले महासभामा नेपालको सक्रिय र सफल सहभागिता रहेको दाबी गरे ।

परराष्ट्र मन्त्रालयले जारी गरेको विज्ञप्तिमा नेपालको सक्रिय सहभागिताले अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा नेपालको छवि तथा प्रतिष्ठा अभिवृद्धि गर्न योगदान पुगेको उल्लेख गरिएको छ ।

प्रधानमन्त्री शाहको पहिलो विदेश भ्रमणले जलवायु संकट, नेपालको राष्ट्रिय हित र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यका विषयलाई विश्व मञ्चमा उठाउने अवसर दिएको सरकारको दाबी छ । तर, अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा व्यक्त प्रतिबद्धता र प्राप्त सहयोगलाई व्यवहारमा उतार्न अब सरकारसामु चुनौती देखिएको छ ।

देशभित्र राजनीतिक स्थिरता, आर्थिक सुस्तता र नीतिगत स्पष्टताका प्रश्न कायमै रहेका बेला अन्तर्राष्ट्रिय तहमा निर्माण भएको विश्वासलाई राष्ट्रिय हितमा कसरी रूपान्तरण गर्ने भन्ने विषय प्रधानमन्त्री शाह नेतृत्वको सरकारका लागि आगामी दिनको महत्वपूर्ण परीक्षा बन्नेछ ।

संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभाबाट फर्किएका प्रधानमन्त्री शाहले अब अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा उठाएका विषयलाई घरेलु नीतिमा रूपान्तरण गर्दै त्यसबाट मुलुकले ठोस लाभ लिन सक्ने वातावरण निर्माण गर्नुपर्ने देखिएको छ ।