काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसको विशेष महाधिवेशन पुस २७ गते काठमाडौँमा हुने भएको छ । पार्टीका महामन्त्रीद्वय गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्माको पहलमा विशेष महाधिवेशन आह्वान गरिएको हो ।

तर पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवा र उनी निकट नेताहरूले विशेष महाधिवेशनप्रति असहमति जनाउँदै आएका छन् । विशेष महाधिवेशन रोक्न रणनीतिमा लागेको आरोप खेप्दै आएको देउवा पक्षले महाधिवेशनकै दिन पार्टी केन्द्रीय कार्यालय सानेपामा युवा भेला गर्ने तयारी गरेको छ ।

महाधिवेशन पक्षधरहरूले भने सो युवा भेला केवल नाटक र विशेष महाधिवेशन हुन नदिन रचिएको षडयन्त्र भएको आरोप लगाएका छन् । विशेष महाधिवेशन हुने दिन नै युवा भेला राख्नु गलत र उद्देश्यपूर्ण रहेको उनीहरूको भनाइ छ । संस्थापन पक्षले महामन्त्रीहरूसँग जुध्ने नाममा कार्यकर्तालाई आमनेसामने भिडाउन खोजेको आरोप समेत लगाइएको छ ।

विशेष महाधिवेशन पक्षधरहरूले यसले कांग्रेसका कार्यकर्ताबीच मुठभेडको अवस्था सिर्जना हुन सक्ने निष्कर्ष निकालेका छन् ।

काठमाडौंमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा नेता अजयबाबु शिवाकोटीले विशेष महाधिवेशनकै दिन संस्थापन पक्षले युवा भेला राखेर कार्यकर्ताबीच अराजक अवस्था निम्त्याउन खोजेको आरोप लगाए । उनले महामन्त्रीद्वय गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्माले आह्वान गरेको विशेष महाधिवेशनमा सहभागी हुन कांग्रेस कार्यकर्तालाई आग्रह गरे ।

साथै, शिवाकोटीले विशेष महाधिवेशनको उद्घाटन समारोहमा सहभागी हुन सभापति शेरबहादुर देउवा र कार्यबाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्कालाई समेत आग्रह गरेका छन् ।

तर सभापति देउवा र कार्यबाहक सभापति खड्काले नै विशेष महाधिवेशन रोक्ने नाममा पार्टीभित्र अराजकता मच्चाउन खोजेको देखिएको महाधिवेशन पक्षधरहरूको दाबी छ ।

महाधिवेशन किन अपरिहार्य बन्यो ?

महामन्त्रीद्वयले पार्टी सञ्चालन, निर्णय प्रक्रियामा पारदर्शिता र विधिसम्मत अभ्यास कमजोर भएको भन्दै विशेष महाधिवेशन अपरिहार्य भएको दाबी गर्दै आएका छन् । राष्ट्रियसभा निर्वाचन, सत्ता सहकार्य र संगठन सञ्चालनका विषयमा सभापति शेरबहादुर देउवा नेतृत्वप्रति असन्तुष्टि चुलिँदै जाँदा विशेष महाधिवेशनको माग तीव्र बनेको हो ।

संस्थापन पक्षको असहमति र रणनीति

तर सभापति देउवा र उनी निकट नेताहरूले विशेष महाधिवेशनलाई असंवैधानिक र पार्टी विधानविपरीत भएको दाबी गर्दै आएका छन् । यही पृष्ठभूमिमा विशेष महाधिवेशनकै दिन सानेपामा युवा भेला आयोजना गर्ने निर्णयलाई संयोग मात्र मान्न गाह्रो छ । महाधिवेशन पक्षधरहरूका अनुसार यो रणनीति विशेष महाधिवेशनको वैधता कमजोर बनाउने र शक्ति प्रदर्शनमार्फत दबाब सिर्जना गर्ने प्रयास हो ।

युवा भेला : संगठन कि उक्साहट ?

युवा भेला संस्थापन पक्षले संगठन सुदृढीकरणका नाममा अघि सारे पनि महाधिवेशन पक्षधरहरूले यसलाई ‘नाटक’ र ‘उक्साहट’ को संज्ञा दिएका छन् । एउटै दिन, एउटै शहरमा फरक–फरक शक्ति प्रदर्शन हुँदा कार्यकर्ताबीच टकरावको जोखिम बढ्ने स्वाभाविक देखिन्छ । यसले पार्टीभित्र असहमति मात्र होइन, अराजकता निम्त्याउने खतरा पनि बोकेको छ ।

मुठभेडको सम्भावना र नेतृत्वको जिम्मेवारी

कांग्रेसका कार्यकर्ताबीच मुठभेडको अवस्था सिर्जना हुनसक्ने चेतावनी गम्भीर हो । यस्तो अवस्थामा नेतृत्व तहबाट संयमता र संवाद आवश्यक हुन्छ । तर दुबै पक्षले शक्ति परीक्षणलाई प्राथमिकता दिँदा परिस्थिति नियन्त्रण बाहिर जान सक्ने संकेत देखिन थालेको छ । विशेष गरी संस्थापन पक्षकै नेतृत्वमा रहेको संगठनले अराजक अवस्था निम्त्याउने कुनै कदम नचाल्नु उनीहरूको नैतिक दायित्व हो ।

देउवा–खड्काको भूमिकामाथि प्रश्न

महाधिवेशन पक्षधरहरूले सभापति देउवा र कार्यबाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्काले नै विशेष महाधिवेशन रोक्ने नाममा अवरोध र अराजकता मच्चाउन खोजेको आरोप लगाएका छन् । तर पार्टी एकताको संरक्षक मानिने नेतृत्वबाट यस्तो सन्देश जानु कांग्रेसका लागि दीर्घकालीन रूपमा घातक हुनसक्छ ।

निष्कर्ष : मोडको बिन्दुमा कांग्रेस

पुस २७ गते कांग्रेसका लागि सामान्य कार्यक्रमको दिन होइन, पार्टीको भविष्य दिशानिर्देश गर्ने निर्णायक मोड हो । विशेष महाधिवेशन आन्तरिक लोकतन्त्र सुदृढ गर्ने अवसर बन्ने कि पार्टीलाई थप विभाजनतर्फ धकेल्ने माध्यम बन्ने भन्ने प्रश्न नेतृत्वको परिपक्वतामा निर्भर छ । शक्ति प्रदर्शनभन्दा संवाद, भिडन्तभन्दा सहमति र अराजकताभन्दा लोकतान्त्रिक अभ्यास रोज्न नसके कांग्रेसले यसको मूल्य महँगो तिर्नुपर्नेछ ।