काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका महामन्त्री विश्वप्रकाश शर्माले विशेष महाधिवेशनबाट पार्टी विभाजन नहुने स्पष्ट पारेका छन् । विशेष महाधिवेशन पक्षधर र नियमित महाधिवेशन पक्षधरको विवाद चुलिएका बेला शर्माले पार्टी फुट्ने भय र भ्रम नराख्न सबैलाई आग्रह गरेका हुन् ।

महामन्त्री शर्माले सामाजिक सञ्जालमार्फत भनेका छन्– “फुट्ने भय र भ्रम नराख्न फेरि पनि सबैलाई नम्र आग्रह। दोस्रो विशेष महाधिवेशन बदलिएको समयको कांग्रेसका लागि, बदल्नुपर्ने देशका लागि ।”

शर्माले अर्का महामन्त्री गगन थापाले दिएको ‘विष पिउने’ अभिव्यक्ति र आफ्नो ‘हलबाट बाहिरिने’ अभिव्यक्तिबारे प्रष्टिकरण दिँदै लेखेका छन्, “पार्टी एकता जोगाउन विष पिउन तयार। विभाजन हुन लागे हलबाट बाहिरिने। विशेष महाधिवेशन हुन्छ, तर पार्टी विभाजन हुँदैन ।”

‘फुट्ने भय र भ्रम नराख्न फेरि पनि सबैलाई नम्र आग्रह,’ महामन्त्री शर्माले शुक्रबार बिहान सोसल मिडिया प्लेटकर्फ एक्समार्फत् भनेका छन्, ‘दोस्रो विशेष महाधिवेशन बदलिएको समयको कांग्रेसका लागि, बदल्नुपर्ने देशका लागि ।’

नेपाली कांग्रेस फेरि एकपटक आन्तरिक द्वन्द्वको केन्द्रमा पुगेको छ। विशेष महाधिवेशन आह्वानसँगै पार्टीभित्र ‘सुधार’ र ‘यथास्थिति’ बीचको टकराव सतहमा आएको छ। महामन्त्रीद्वय गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्माले अघि सारेको विशेष महाधिवेशनको प्रस्तावलाई लिएर नेतृत्व तह दुई धारमा विभाजित देखिए पनि यसले पार्टी विभाजनसम्म लैजान्छ कि लैजाँदैन भन्ने प्रश्न अहिले मुख्य बहसको विषय बनेको छ ।

फुटको भय किन पैदा भयो ?

कांग्रेसको इतिहासमा महाधिवेशन विवादले विभाजनसम्म पुगेका उदाहरणहरू छन् । यही ऐतिहासिक पृष्ठभूमिका कारण विशेष महाधिवेशनको चर्चा सुरु हुनासाथ ‘फुट’ को भय स्वाभाविक रूपमा पैदा भयो । सभापति शेरबहादुर देउवा पक्ष विशेष महाधिवेशनलाई अनावश्यक र असंवैधानिक ठान्छ भने महामन्त्रीद्वय यसलाई समयअनुकूल सुधारको माध्यमका रूपमा व्याख्या गरिरहेका छन्। यही फरक दृष्टिकोणले भ्रम र आशंका जन्माएको छ ।

शर्माको स्पष्ट सन्देश

यही सन्दर्भमा महामन्त्री विश्वप्रकाश शर्माको पछिल्लो अभिव्यक्ति राजनीतिक रूपमा महत्वपूर्ण मानिन्छ। उनले ‘विष पिउन तयार’ र ‘हलबाट बाहिरिने’ जस्ता कठोर शब्द प्रयोग भए पनि त्यसको अन्तिम लक्ष्य पार्टी एकता जोगाउनु नै भएको स्पष्ट पारेका छन् । “विशेष महाधिवेशन हुन्छ, तर पार्टी विभाजन हुँदैन” भन्ने उनको दाबी कांग्रेसभित्र फैलिएको भय शान्त पार्ने प्रयास हो ।

गगन–विश्वप्रकाशको रणनीति

महामन्त्रीद्वयको लाइन स्पष्ट देखिन्छ—संघर्ष पनि गर्ने, तर विभाजनसम्म नजाने । विशेष महाधिवेशनलाई उनीहरूले नेतृत्व र संरचनात्मक सुधारको औजारका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन् । उनीहरूको राजनीतिक सन्देश छ—परिवर्तन रोक्न खोजिए कडा प्रतिरोध हुनेछ, तर पार्टी फुटाउने रेखा पार गरिने छैन ।

देउवा पक्षको चिन्ता

सभापति देउवा निकट नेताहरूको चिन्ता भने फरक छ । उनीहरू विशेष महाधिवेशनले संगठनात्मक अस्थिरता निम्त्याउने, सरकार र सत्ता समीकरणमा पार्टी कमजोर हुने जोखिम देखिरहेका छन् । यही कारण देउवा पक्ष महाधिवेशन रोक्न आन्तरिक तथा कानुनी दुवै उपाय खोजिरहेको देखिन्छ ।

विवादको निकास कहाँ ?

विवादको दीर्घकालीन समाधान संवादबाहेक अन्यत्र देखिँदैन । विशेष महाधिवेशन भयो भने त्यसको कार्यसूची, वैधानिकता र कार्यान्वयन प्रक्रिया स्पष्ट हुनुपर्छ । नभए यो बहस शक्ति संघर्षमै सीमित हुने खतरा रहन्छ । कांग्रेसका लागि अहिलेको मुख्य चुनौती विभाजनको होइन, विश्वसनीयताको हो—आन्तरिक लोकतन्त्र अभ्यास गर्न सक्छ कि सक्दैन भन्ने ।

विशेष महाधिवेशन कांग्रेसका लागि अवसर पनि हो र जोखिम पनि । विश्वप्रकाश शर्माको भनाइले कम्तीमा नेतृत्व तहमा विभाजनको ‘रेड लाइन’ को संकेत दिएको छ । तर शब्दभन्दा बढी निर्णायक हुनेछन—आगामी दिनका निर्णय, संवादको गहिराइ र नेतृत्वको परिपक्वता । कांग्रेस फेरि इतिहास दोहोर्याउँछ कि नयाँ बाटो रोज्छ, यसको उत्तर विशेष महाधिवेशनको प्रक्रियाले दिनेछ ।