काठमाडौं । प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले निर्माणाधीन काठमाडौं–तराई द्रुतमार्गको निरीक्षण गरेकी छन् । आज बिहान नेपाली सेनाका अधिकारी र उच्चपदस्थ कर्मचारीहरूको टोलीसँगै उनले आयोजनास्थलको अवलोकन गर्दै कामको प्रगति विवरण लिइन् ।

निरीक्षणका क्रममा प्रधानमन्त्री कार्कीले निर्माण कार्य छिटो सम्पन्न गर्न निर्देशन दिँदै आवश्यक सहयोग सरकारले उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिन् ।

काठमाडौं–तराई द्रुतमार्गलाई राष्ट्रिय गौरवको आयोजना मानिन्छ । काठमाडौं उपत्यकालाई बाराको निजगढसँग जोड्ने करिब ७१ किलोमिटर लामो यो मार्ग रणनीतिक दृष्टिले अत्यन्त महत्वपूर्ण छ । यसको निर्माण नेपाली सेनाको व्यवस्थापन र निगरानीमा भइरहेको छ ।

२०८३ चैत मसान्तसम्म सम्पन्न गर्ने लक्ष्य भए पनि आयोजनाले नीतिगत जटिलता, भौगोलिक कठिनाइ र जग्गा अधिग्रहणजस्ता समस्याहरू सामना गर्दै आएको छ । हालसम्म २०८२ असार मसान्तसम्मको समष्टिगत भौतिक प्रगति ४२.१३ प्रतिशत पुगेको छ ।

के हो काठमाडौं–तराई द्रुतमार्ग ?

काठमाडौं–तराई/मधेश द्रुतमार्ग नेपालकै सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण र रणनीतिक सडक आयोजनामध्ये एक हो । यसले राजधानी काठमाडौं उपत्यकालाई तराईको निजगढ (बारा) सँग सिधै जोड्नेछ । करिब ७१ किलोमिटर लामो यो चार लेनको द्रुतमार्ग पूरा भएपछि काठमाडौं–तराईबीचको यात्रा समय उल्लेख्य रूपमा घट्ने र यातायात, व्यापार तथा पर्यटन प्रवर्द्धनमा ठूलो योगदान पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

यो आयोजना राष्ट्रिय गौरवको आयोजनाका रूपमा अघि बढाइएको हो र यसको निर्माण व्यवस्थापन तथा निगरानी नेपाली सेनाले गरिरहेको छ । पहाडी भूभाग हुँदै तराईसम्म पुग्ने भएकाले यो मार्गमा ठूलो संख्यामा सुरुङ, पुल र जटिल संरचनाहरू निर्माण भइरहेका छन् । परियोजनाअन्तर्गत दर्जनौं पुल, लामो सुरुङ मार्ग र आधुनिक इन्जिनियरिङ संरचनाहरू समावेश छन्, जसले यसलाई नेपालकै सबैभन्दा प्रविधिसम्पन्न सडक आयोजनामध्ये एक बनाएको छ ।

सन् २०१७ मा औपचारिक रूपमा निर्माण सुरु गरिएको यो आयोजनालाई सुरुमा छोटो अवधिमा सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको थियो । तर जग्गा अधिग्रहण, भौगोलिक कठिनाइ, नीतिगत प्रक्रिया तथा वातावरणीय चुनौतीका कारण काम अपेक्षित गतिमा अघि बढ्न सकेको छैन । हालसम्म आयोजनाको भौतिक प्रगति करिब ४२ प्रतिशत पुगेको छ । सरकारको हालको लक्ष्य अनुसार द्रुतमार्ग २०८३ चैत मसान्तसम्म सम्पन्न गर्ने योजना रहेको छ ।

द्रुतमार्ग सञ्चालनमा आएपछि काठमाडौंबाट निजगढ हुँदै तराई र पूर्व–पश्चिम राजमार्गसम्मको पहुँच सहज हुनेछ । यसले राजधानीसँग तराईको आर्थिक, औद्योगिक र व्यावसायिक सम्बन्ध अझ मजबुत बनाउनेछ । साथै, आपतकालीन अवस्था तथा राष्ट्रिय सुरक्षाका दृष्टिले पनि यो मार्ग अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिएको छ ।

सरकार र नेपाली सेनाले आयोजनाको काम तीव्र पार्न निरन्तर प्रयास गरिरहेका छन् । प्रधानमन्त्री तथा उच्च अधिकारीहरूबाट नियमित अनुगमन हुँदै आएको छ भने आवश्यक नीतिगत र प्रशासनिक सहजीकरण गर्ने प्रतिबद्धता पनि व्यक्त गरिएको छ । द्रुतमार्ग पूरा भएपछि नेपालको यातायात पूर्वाधारमा नयाँ युगको सुरुवात हुने अपेक्षा गरिएको छ ।